Anksiyete Bozukluğu

Anksiyete bozukluğu nedir?

Anksiyete bozukluğunu anla­mak için halk arasın­da da terim olarak kulağa yakın gelen  anksiyete kelimesi­ni anla­mak gerekmektedir­. Anksiyete kısaca tehlikeli bir uyarana karşı duyulan huzursuzluktur. Türkçeye endişe, kaygı ve bunaltı olarak çevrilmiş olan bu terim halk arasın­da huzursuzluk, sıkıntı, korku, tedirginlik olarak da tanımlanabilmektedir­. İnsanlığın doğuşun­dan bu yana var olan bu duygu aslın­da tehlikeye karşı bedenin ve beynin verdiği doğal bir tepkidir­. Ayrıca normal anksiyete, biraz gerekli ve kişiyi motive edici bir ruh halidir­. Herkes hayatın­da en  az bir kere anksiyete hissetmektedir­.

anksiyete bozukluğu nedir

Ancak ne zaman ki anksiyete yoğun, sürekli ve kişiyi rahatsız eden  bir hal alır, o zaman anksiyetenin bir hastalığa dönüşme­si olasıdır­. Anksiyete deformitesi (bozukluğu) tanısı koyabilmemiz için aşağıdaki durumların oluşma­sı gerekmektedir;

* Kişi­nin mesleki ve ailevi yaşantısını etkilemeye başlamışsa
* Kişilerarası ilişkilerinde zorluklar oluşturuyorsa
* Gün içinde çok sık karşısına çıkıyor ve gününün büyük bir bölümünü kapsıyorsa
* Bu duygulanımını kontrol edemiyor ve başa çıkamıyorsa
* En az 6 aydır bu durumu yaşıyorsa
Anksiyete deformiteleri (bozuklukları) neden  ayrı bir psikiyatrik gruptur?

Anksiyete bozuklukları­nın ayrı bir psikiyatrik hastalık grubu olması­nın temel nedeni içinde barındırdıkları ortak semptomlardır­. Tüm anksiyete bozuklukların­da aşağıdaki belirtiler gözükmektedir­. Bu belirtileri fizyolojik ve psikolojik-algısal olarak iki grupta inceleyebiliriz.

Fizyolojik semptomlar:

İshal, başdönmesi, sersemlik, terleme, reflekslerde artma, hipertansiyon, çarpıntı, puliller genişleme (gözbebekleri­nin genişlemesi), senkop, taşikardi, kol ve bacaklar­da yanma, titreme, midede rahatsızlık, sık idrara çıkma.

Psikolojik & algısal semptomlar:
Huzursuzluk/tedirginlik, korku, algıda karışıklık, öğrenmede zorluk, konsantrasyon eksikliği, kişilerin algılanma­sı ve olayların adlandırılmasın­da sorunlar, hatırlayamama.

Anksiyeteli bireyler korku oluşturan durumları haklı çıkarma çabaları ile çevrelerinde belli şeyleri seçme ve diğerleri­ni göz ardı etme eğilimi gösterirler. Hatalı bir şekil­de korkularını haklı çıkarırlarsa, seçtikleri cevap ile anksiyeteleri­ni arttırırlar. Seçtikleri düşünce ile kendileri­ni rahatlata­bilirlerse, anksiyeteyi azalta­bilir veya gerekli önlemin alınmasın­da yetersiz ola­bilirler.

Tüm bu ortak özellikler anksiyete bozukluklarını ayrı bir psikiyatrik grup olarak karşımıza çıkarmakta ve bu deformiteleri (bozuklukları) 7 grupta incelemektedir:

Agorafobi, sosyal fobi, Özgül fobi, Travma sonrası stres bozukluğu, Akut stres bozukluğu, Yaygın anksiyete bozukluğu, Genel tıbbi bir duruma bağlı anksiyete bozukluğu, Başka türlü adlandırılamayan anksiyete bozukluğu, Obsesif-kompulsif bozukluk.

Wikipedia'dan:

Anksiyete bozukluğu ya da kaygı bozukluğu bireyin işlevselliği­ni olumsuz şekil­de etkileyen  çeşitli korku, kaygı veya anksiyete bozukluklarına verilen  genel kapsamlı bir addır[1] Bu tip bozuklukların toplumun % 18'i­ni etkilediğine inanılmaktadır[2].
Konu başlıkları:
1. Tanısı
2. Çeşitleri
3. Tedavisi
4. Kaynakça

Tanısı:
Anksiyete aslın­da herkesin bazı zamanlar hissettiği normal ve yaygın bir duygudur. Anksiyete fakat bireyin günlük hayatındaki işlevselliği­ni olumsuz şekil­de etkilemeye başladığı zaman sorun olarak kabul edilir­. Anksiyetenin tanısı için aşağıdaki ölçütler kullanılablir­.

Kişi­nin anksiyeteden  dolayı meslek ve aile yaşamın­da güçlüklerle karşılaşması.
Arkadaş, komşu, tanıdık ve aile üyeleri ile olan ilişkilerde sorunlara yol açması.
Günün büyük bir bölümünde bireyin aklını meşgul etmesi.
Kişi­nin korku ve kaygılarını kontrol altın­da bulundurmakta güçlük çekmesi.
Bu durumun en  az 6 aydır devam etmekte olması.

Çeşitleri:
Anksiyete birden  fazla biçimde ortaya çıkabilmektedir­. Bunlar­dan bazısı şunlardır[3]:
Panik deformitesi (bozukluğu) ve agorafobi
Yaygın anksiyete bozukluğu
Özgül fobi
Sosyal fobi ya da sosyal anksiyete deformitesi (bozukluğu) (aşırı çekingenlik)
Obsesif kompulsif bozukluk
Posttravmatik (travma sonrası) stres bozukluğu

Tedavisi:

Anksiyete deformiteleri (bozuklukları) ilaç tedavisi veya psikoterapi ile tedavi edilirler. Kullanılan ilaçlar arasın­da sertralin, sitalopram, fluoksetin, paroksetin ve fluvoksamin gibi selektif serotonin gerialım inhibitörleri veya alprazolam, clonazepam ve diazepam gibi anksiyolitik ilaçlar vardır­. Anksiyete için en  yaygın kullanılan psikoterapi yöntemi kognitif ve davranış terapisidir[4].

Kaynakça:
* pandost.com
* Alman Hasadetsi - Psikiyatri Bölümü
* Prevalence, Severity, and Comorbidity of 12-Month DSM-IV Disorders in the National Comorbidity Survey Replication, Ronald C. Kessler, PhD; Wai Tat Chiu, AM; Olga Demler, MA, MS; Ellen  E. Walters, MS, Arch Gen  Psychiatry. 2005;62:617-62
* Anksiyete (Bunaltı) Bozuklukları, Ahmet Çelikkol
* Kognitif ve Davranış Terapileri Derneği

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder