bunama etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
bunama etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

Yaşlılık

YAŞLILIK
Niçin bazı ağaçlar 8 bin yıldan fazla yaşarken bazı sineklerin ömrü 1 gündür? Niçin bir insan en çok 120 yıldan fazla yaşayamaz? Jerontolog denen yaşlılık uzmanları bu soruyu tek bir yanıtla cevaplandırmıyorlar. Amerikalı Doku Bilimi Uzmanı Leonard Hayflick, insanın ihtiyarlamasında kalıtım dokularımızın "genlerin" sorumlu olduğunu ve insanın varlığının ilk saniyesinden itibaren bir tür hayat saati bulunduğunu, ömrün sınırlarını bu saatin çizdiğini öne sürüyor.

Aynı uzmanın mesai arkadaşı W. Donner Denckla ise, gerek insanlarda gerekse hayvanlarda daha gençlik yıllarında salgılanan hipofiz hormonunun yaşlılığa neden olduğunu ölümün vadesini de bu hormonun saptadığını öne sürüyor.

Kesin olan, insanın artan yaşı ile birlikte bazı yeteneklerini kaybetmeye başlamasıdır. Yaşlılıkta ölen dokuların yenilenmesi ve onarılması yavaşlamakta, iyi ve kötü dokuların birbirinden ayırt edilmesi giderek güçleşmektedir.

Bunda ergenlik ve menopoz dönemlerindeki hormon dürtüsünün de etkisi bulunmaktadır. Bu olaylar insanın hayatında yeni dönemler oluşturmaktadırlar. Bilinen başka kesin bir gerçek de, bizlerin dedelerimiz, ninelerimiz, annelerimiz, babalarımızdan daha uzun yaşadığımızdır. Geçtiğimiz yüzyılın sonunda Avrupa'da ortalama insan yaşı 50 düzeyindeydi. Bugün ise ortalama insan ömrü sanayileşmiş ülkelerde 78 yıla ulaşmış bulunuyor. Aynı zamanda bir yaşlılık uzmanı olan eski Alman Aile Bakanı Ursula Lehr, gençlik yaşlarının zamanımızda giderek uzadığını belirterek, "Sağlık, dış görünüş ve içimizdeki dinamizm bakımından yüzyılımızın başında 49 yaşındaki bir kadını karşılaştırmak mümkün olsa günümüzde 70 yaşındaki bir kadından daha yaşlı olduğunu görürdük" diyor.

Yaşam saatimiz durmadan ilerliyor. Ancak bu saat birçok yaş gençte geri kalmaktadır. Bir insanın yaşı, yaşanan yıllardan değil, bilakis kişiliğinden ve kişiliğinin bireysel özelliklerinden kaynaklanmaktadır. İyi dostlardan oluşan bir çevre, bir hayat iksiri gibi olumlu etki sağlar. Ayrıca olaylara karşı merak ve ilgi, bedensel ve zihinsel jimnastik ve sağlıklı bir beslenme de bu alanda etkili olmaktadır.

Yaşlılık, cinsellik (cinsel iktidar) ile de bağımlıdır. Tüm yaşamı boyunca cinsel olarak aktif bulunan kişilerin, daha yüksek yaşlarda daha fazla cinsel etkinliğe sahip olduklarını söylüyor. Psikiyatrisi O.J. Thienhaus ise, ileri yaşlara kadar yaşayabilenlerin cinsel açıdan da etkin olduklarını söylüyor.

Senile Dementia (Bunaklık) Nedir?

SENİLE DEMENTİA (BUNAKLIK)

Bunaklık, beynin normal fonksiyonlarının azalmasıyla ortaya çıkan unutkanlık, şaşkınlık ve gerçek dünyayla bağların kop-masıdır. 65 yaşından önce pek görülmez.

Bunaklığın sebebi bazen beyindeki yerine konamayan hücrelerin harap olmasıdır. Bunun ilaçlarla tedavisi mümkün olabilir. Bir de damar sertliğine bağlı olarak beyine kan taşıyan arterlerin daralıp sertleşmesiyle oluşan bunaklık vardır. Bunaklığın semptonları nelerdir?

Önceleri kademeli olarak artan bir unutkanlık görülür. (Özellikle en son olayları unutmak). Yaşlı birkaç saat öncesindeki bir olayı hiç hatırlamaz ama gençliğine ait bir anıyı tüm ayrıntısıyla anlatabilir. Aylar haftalar geçtikçe yaşlının kavrama ve muhakeme (kıyaslama yapma) yetilerinde azalma, ev halkıyla ilgilenmeme, birlikte paylaşılan televizyon izleme gibi işlere ilgisizlik baş gösterir. Hastanın masa adabı kötüleşir, temizliğini ihmal eder, her zamanki nezaketi bile yok olabilir. Bazen hasta saldırganlaşabilir.

Böyle bir hastayı yalnız bırakmak çok tehlikeli sonuçlar doğurur. Unutkanlığı ve konsantrasyon yetisinin kaybolmasıyla birtakım kazalara karşı savunmasız kalır. Örneğin, havagazı musluğunu kapatmayı unutabilir ya da soba yakmaya kalkarken yangın çıkartabilir. Ne yapmalı?

Yakınınızın yaşlandıkça bazı şeyleri unutmaya başladığını gözlemler gözlemlemez hemen doktora görünmesini sağlayın. Her ne kadar bir tedavi söz konusu değilse de doktor hem hastaya hem de onunla ilgilenecek kişiye bazı pratik öğütler verebilir.

Aramalar: bunak nedir, bunaklık, bunama nasıl olur