BEBEĞİN EMDİKTEN SONRA BİR MİKTAR KUSMASI NORMAL MİDİR?
Midedeki besinlerin,karın kaslarının kasılması sonucu ağız yolu ile boşaltılması kusma olarak tanımlanır. Yeni doğan bebeklerin beslenmeden sonra aldıkları besinin bir miktarını ağızdan ve burundan çıkarması kusma ile karıştırılmamalıdır. Bu durum çoğu kez zararsızdır ancak sırt üstü yatan bebeğin böyle bir durumda boğulma tehlikesi söz konusu olabilir. Gerçek kusmada alınan gıdanın büyük bir kısmı çıkarılır.
Kusma basit bir gaz sancısı nedeniyle olabileceği gibi zatürree, menenjit, besin zehirlenmesi, bağırsak düğümlenmesi gibi hayati önem taşıyan durumların habercisi de olabilir. Bu sebeple kusma beraberinde görülen ateş, ishal ve benzeri belirtilerle birlikte değerlendirmeye alınmalıdır. Birkaç kez tekrarlanan köpüklü, kanlı, safralı kusmalarda çocuk mutlaka doktora götürülmelidir. Kusmalar ciddi su ve kilo kaybına yol açabileceği için tedavide geç kalınmamalı ve hastanın kaybettiği sıvı ve elektrolit üzerinde önemle durulmalıdır.
Bebeklerdeki beslenme hatalarına bağlı kusmalar; bebeğin hava yutturmadan beslenmesiyle, beslenme sırasında yutulan havanın neden olduğu gazın çıkarılmasıyla, temiz ve sağlıklı besinlerle önlenebilir. Emzirme sonrasında bebeğin başı olabilecek kusmukların solunum yoluna kaçmaması için yukarıda tutulmalıdır.
Bulantı ve kusma geçtikten sonra bebeğin midesinin bir müddet dinlenmesi sağlanır. Önce sulu, hafif yiyecekler az az ve sık sık yedirilir. Katı besinlere geçiş yavaş yavaş yapılır.
İlgili aramalar: bebeğimi emzirdikten sonra biraz kusuyor neden olabilir? bebeğim emdikten sonra kusuyor, normal mi?
çocuklarda kusma etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
çocuklarda kusma etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Çocuğum Kusuyor, Ne Yapmalıyım?
KUSMA
Kusma çocuklarda sık görülen bir bulgudur. Yalnızca mide-bağırsak sistemini ilgilendiren bir bulgu değildir, birçok hastalığı ilgilendirebilir. Sıklıkla bağırsak enfeksiyonlarında ishalle birlikte ya da ishalden önce görülür. Kusma, mide içeriğinin anîden boşaltılması anlamına gelir. Genellikle çocuğun bir önceki öğünde yediklerini içerir.
- Kanlı kusma,
- Yeşil ve sarı kusma,
- Gün içerisinde sık sık kusma,
- Su kaybı belirtileri,
- Kusma yanında ateş,
- Dalgınlık varsa hemen doktora götürün.
Kusma çocuklarda sık görülen bir bulgudur. Yalnızca mide-bağırsak sistemini ilgilendiren bir bulgu değildir, birçok hastalığı ilgilendirebilir. Sıklıkla bağırsak enfeksiyonlarında ishalle birlikte ya da ishalden önce görülür. Kusma, mide içeriğinin anîden boşaltılması anlamına gelir. Genellikle çocuğun bir önceki öğünde yediklerini içerir.
- Kanlı kusma,
- Yeşil ve sarı kusma,
- Gün içerisinde sık sık kusma,
- Su kaybı belirtileri,
- Kusma yanında ateş,
- Dalgınlık varsa hemen doktora götürün.
Çocuklarda Kusma, Nedenleri ve Tedavisi
Kusma çocuklarda sık görülen bir bulgudur. Yalnızca mide-bağırsak sistemini ilgilendiren bir bulgu değildir, birçok hastalığı ilgilendirebilir. Sıklıkla bağırsak enfeksiyonlarında ishalle birlikte ya da ishalden önce görülür. Kusma, mide içeriğinin anîden boşaltılması anlamına gelir. Genellikle çocuğun bir önceki öğünde yediklerini içerir.
- Kanlı kusma,
- Yeşil ve sarı kusma,
- Gün içerisinde sık sık kusma,
- Su kaybı belirtileri,
- Kusma yanında ateş,
- Dalgınlık varsa hemen doktora götürün.
Küçük çocuklar kusma ile çok hızlı su kaybederler. Su kaybı belirtileri olan çocuğun:
- Göz küreleri çöker,
- Bıngıldağı çöker,
- Cildi hamur kıvamını alır,
- Gözyaşı ve idrar çıkaramaz,
- Ağzı kurur,
- Halsizlik ve dalgınlık görülür.
Kusan çocuğun kaybettiği sıvıyı yerine koyabilmek için:
- Bol sıvı verin (meyve suyu, ayran, büyük çocuklarda gazı çıkartılmış kola).
- Sıvıyı yudum yudum verin, çok hızlı verirseniz geri kusar.
- Verilen sıvıyı geri kusarsa yarım saat bekleyin, tekrar vermeyi deneyin.
- ORS paketlerini 1 litre (4 su bardağı) suda çözündürerek elde ettiğiniz sıvıyı içirmeye çalışın. Çocuklar bunun tadından pek hoşlanmazlar, meyve suyu ile karıştırabilirsiniz.
ORS, oral rehidratasyon sıvısıdır. Ağızdan sıvı kaybını yerine koymak için hazırlanmış şeker, tuz ve karbonat karışımıdır. Bunu evde;
1 litre kaynatılıp soğutulmuş su içine;
1 çorba kaşığı şeker,
1 çay kaşığı tuz,
1 çay kaşığı karbonat koyup kendiniz de hazırlayabilirsiniz.
- Çocuk verdiklerinizi geri kusuyorsa ve kusma sayısı 7-8'i geçmişse doktorunuza haber verin.
Aramalar: çocuklar neden kusar, bebekler neden kusar, bebeğim kusuyor ne yapabilirim, çocuğum devamlı kusmuyor, kusmayı nasıl geçiririz, ors nedir
- Kanlı kusma,
- Yeşil ve sarı kusma,
- Gün içerisinde sık sık kusma,
- Su kaybı belirtileri,
- Kusma yanında ateş,
- Dalgınlık varsa hemen doktora götürün.
Küçük çocuklar kusma ile çok hızlı su kaybederler. Su kaybı belirtileri olan çocuğun:
- Göz küreleri çöker,
- Bıngıldağı çöker,
- Cildi hamur kıvamını alır,
- Gözyaşı ve idrar çıkaramaz,
- Ağzı kurur,
- Halsizlik ve dalgınlık görülür.
Kusan çocuğun kaybettiği sıvıyı yerine koyabilmek için:
- Bol sıvı verin (meyve suyu, ayran, büyük çocuklarda gazı çıkartılmış kola).
- Sıvıyı yudum yudum verin, çok hızlı verirseniz geri kusar.
- Verilen sıvıyı geri kusarsa yarım saat bekleyin, tekrar vermeyi deneyin.
- ORS paketlerini 1 litre (4 su bardağı) suda çözündürerek elde ettiğiniz sıvıyı içirmeye çalışın. Çocuklar bunun tadından pek hoşlanmazlar, meyve suyu ile karıştırabilirsiniz.
ORS, oral rehidratasyon sıvısıdır. Ağızdan sıvı kaybını yerine koymak için hazırlanmış şeker, tuz ve karbonat karışımıdır. Bunu evde;
1 litre kaynatılıp soğutulmuş su içine;
1 çorba kaşığı şeker,
1 çay kaşığı tuz,
1 çay kaşığı karbonat koyup kendiniz de hazırlayabilirsiniz.
- Çocuk verdiklerinizi geri kusuyorsa ve kusma sayısı 7-8'i geçmişse doktorunuza haber verin.
Aramalar: çocuklar neden kusar, bebekler neden kusar, bebeğim kusuyor ne yapabilirim, çocuğum devamlı kusmuyor, kusmayı nasıl geçiririz, ors nedir
Çocuklarda, Bebeklerde Kusmanın Belirtileri
ÇOCUKLARDA KUSMAYA EŞLİK EDEN BELİRTİLERİ VE NEDENLERİNİ AŞAĞIDAN OKUYABİLİRSİNİZ. Sizin bebeğinizin kusması hangi türde ise altında yazan nedene bağlı olabilir.
- Her mamadan veya memeden sonra bebeğin ağzından bir miktar süt geliyor, diğer bakımlardan bir sorun yoksa, bebek gelişiyorsa.
- Bu normaldir, zararsızdır.
- Bebek henüz on haftalık değilse, mama veya meme sırasında, ya da sonrasında birkaç kez kustuysa.
- Bebekte "pilor" darlığı vardır.
- Bebeğiniz acıkmış görünüyor ama meme veya mama sırasında veya hemen kusuyorsa.
- Çocuk çiğnemeye başlamadan verilen katı besinlerdir. Bebeğiniz 6 ya da 7 aylık olana kadar sıvı veya püre besin verin.
- Bebeğiniz iyi durumda gözükmüyorsa sık sık sulu kaka yapıyorsa.
- Hemen doktora başvurun. Çocukta "gastroenterit" veya besin zehirlenmesi olabilir.
- Çocuğunuz iyi durumda değil ve cildi kırmızı ve sıcaksa.
- Enfeksiyon olabilir.
- Çocuk iyi durumda değil, sessiz bir kenarda oturuyorsa, midesinde bulantı varsa.
- Araç tutması söz konusudur.
- Çocuğunuzun alnında, başının bir yanında şiddetli ağrı varsa.
- Migren olabilir.
- Çocuk göbeğinin çevresinde, sağ kasığında ağrı hissediyorsa.
- Hemen doktora başvurun, apandisit olabilir.
- Çocuğunuzun şiddetli ağrısı var, dışkısında kan lekesiyle birlikte sümük gibi ifrazat varsa.
- Bağırsak düğümlenmesi olabilir. Derhal doktora başvurun.
- Çocuğunuz boynunu öne eğerken ağrıdan yakınıyorsa, parlak ışıktan kaçınıyorsa.
- Hemen bir doktora başvurun, menenjit olabilir.
Aramalar: bebekler niçin kusar, kusmayla birlikte görülen ateş, çocuğum yer yeez kusuyor
- Her mamadan veya memeden sonra bebeğin ağzından bir miktar süt geliyor, diğer bakımlardan bir sorun yoksa, bebek gelişiyorsa.
- Bu normaldir, zararsızdır.
- Bebek henüz on haftalık değilse, mama veya meme sırasında, ya da sonrasında birkaç kez kustuysa.
- Bebekte "pilor" darlığı vardır.
- Bebeğiniz acıkmış görünüyor ama meme veya mama sırasında veya hemen kusuyorsa.
- Çocuk çiğnemeye başlamadan verilen katı besinlerdir. Bebeğiniz 6 ya da 7 aylık olana kadar sıvı veya püre besin verin.
- Bebeğiniz iyi durumda gözükmüyorsa sık sık sulu kaka yapıyorsa.
- Hemen doktora başvurun. Çocukta "gastroenterit" veya besin zehirlenmesi olabilir.
- Çocuğunuz iyi durumda değil ve cildi kırmızı ve sıcaksa.
- Enfeksiyon olabilir.
- Çocuk iyi durumda değil, sessiz bir kenarda oturuyorsa, midesinde bulantı varsa.
- Araç tutması söz konusudur.
- Çocuğunuzun alnında, başının bir yanında şiddetli ağrı varsa.
- Migren olabilir.
- Çocuk göbeğinin çevresinde, sağ kasığında ağrı hissediyorsa.
- Hemen doktora başvurun, apandisit olabilir.
- Çocuğunuzun şiddetli ağrısı var, dışkısında kan lekesiyle birlikte sümük gibi ifrazat varsa.
- Bağırsak düğümlenmesi olabilir. Derhal doktora başvurun.
- Çocuğunuz boynunu öne eğerken ağrıdan yakınıyorsa, parlak ışıktan kaçınıyorsa.
- Hemen bir doktora başvurun, menenjit olabilir.
Aramalar: bebekler niçin kusar, kusmayla birlikte görülen ateş, çocuğum yer yeez kusuyor
Bebeklerde, Çocuklarda Kusma ve Nedenleri
KUSMA NEDİR? BEBEKLERDE VE ÇOCUKLARDA KUSMANIN NEDENLERİ NELERDİR?
Kusma midedekilerin, şiddetle dışarı atılması, çıkarılması olayıdır. Mama veya memeden sonra bebeğin ağzından bir miktar pıhtılaşmış süt gelebilir; bunu kusma ile karıştırmamak gerekir. Kusma değişik nedenlere bağlı olabilir fakat olayların çoğunda mideden hafif bir uyarı gelir. Sonrasında çocuk tek bir kez kusar ve rahatlar. Ayrıca kusma, pilor darlığı dediğimiz doğumsal olarak meydana gelebilen ve mideyi kalın bağırsağa bağlayan kısmın dar olması gibi bazı özel nedenlere de bağlı olabilir. Çoğu kez ateş yükselmesine eşlik eder ve soğuk algınlığı bile, burundaki salgıların yutulması sonucu mideyi tahriş etmesine bağlı olarak kusmalara yol açabilir. Çocuğunuz kötü kötü öksürüyorsa az evvel yediklerini çıkarabilir. Apandisit, menenjit, migren, başağrısı, besin zehirlenmesi, araç tutması gibi rahatsızlıklar diğer kusma nedenlerindendir. Kimi çocuk, heyecandan, birtakım ön belirtilerden kusabilir, bunlar daha çok emekleme dönemine aittir.
KUSMA ÖNEMLİ BİR SORUN MUDUR?
Kusma daima önemli bir sağlık sorunu olmuştur. Çünkü fazla "su kaybına" neden olur.
ÇOCUĞUMUZ KUSUYORSA BİZ NE YAPABİLİRİZ?
1. Çocuğunuzu yatırın, içerisine kolayca kusabileceği bir kabı yakınına yerleştirin.
2. Kendisine, sık sık ve azar azar (her 10-15 dakikada bir) sıvı verin. Bu, içerisine bir tutam tuz ve bir çay kaşığı dolusu şeker ilave edilmiş soğuk su (tercihen kaynatılıp soğutulmuş) olabilir.
3. Ateşi olup olmadığına bakınız.
4. Yüzünü serin, nemli bir bezle sık sık silerek onu rahatlatmaya çalışınız.
5. Ağzındaki kötü tadı almak üzere dişlerini fırçalamasını sağlayınız.
KUSAN ÇOCUĞU DOKTORA GÖTÜRMEK GEREKLİ MİDİR?
* Çocuğunuz 6 saatlik süre içinde sürekli kusuyorsa, buna ishal ve 39°C ateş eşlik ediyorsa; kusmayla birlikte, kulak ağrısı gibi başka bir ek sorun varsa hemen bir doktora başvurunuz.
DOKTOR KUSAN ÇOCUĞUNUZA NE YAPACAKTIR?
* Kusma nedenini bulacak, buna göre bir tedavi uygulayacaktır. Ayrıca da, su kaybı tehlikesine karşı gerekli önlemleri alacaktır.
* "Su kaybı" tehlikesi varsa, çocuğunuzun hastanede yatırılarak gözlem altında tutulması ve tedavi edilmesini isteyebilir. Hastanede yatarken damardan sıvı verilebilir.
KUSAN ÇOCUĞUNUZA NASIL YARDIMCI OLABİLİRSİNİZ?
* Çocuğunuza hoşlandığı içecekleri verin ama bu sakın süt olmasın. Ayrıca, meyve sularını da seyrelterek (sulandırarak) verin.
* Bulantı, kusma geçtikten sonra çocuğunuza hafif besinler yedirin. Katı besinlere yavaş yavaş geçin.
KUSMA İÇİN BİTKİSEL TEDAVİ
Not: Nane tozu, limon şeker, su karışımı içilebilir.
Aramalar: Çocuğum kusuyor ne yapmam gerekir? bebeğim sürekli kusuyor nedeni ne olabilir? bebekler neden kusar? çocuğun kusmasının sebepleri nelerdir?
Kusma midedekilerin, şiddetle dışarı atılması, çıkarılması olayıdır. Mama veya memeden sonra bebeğin ağzından bir miktar pıhtılaşmış süt gelebilir; bunu kusma ile karıştırmamak gerekir. Kusma değişik nedenlere bağlı olabilir fakat olayların çoğunda mideden hafif bir uyarı gelir. Sonrasında çocuk tek bir kez kusar ve rahatlar. Ayrıca kusma, pilor darlığı dediğimiz doğumsal olarak meydana gelebilen ve mideyi kalın bağırsağa bağlayan kısmın dar olması gibi bazı özel nedenlere de bağlı olabilir. Çoğu kez ateş yükselmesine eşlik eder ve soğuk algınlığı bile, burundaki salgıların yutulması sonucu mideyi tahriş etmesine bağlı olarak kusmalara yol açabilir. Çocuğunuz kötü kötü öksürüyorsa az evvel yediklerini çıkarabilir. Apandisit, menenjit, migren, başağrısı, besin zehirlenmesi, araç tutması gibi rahatsızlıklar diğer kusma nedenlerindendir. Kimi çocuk, heyecandan, birtakım ön belirtilerden kusabilir, bunlar daha çok emekleme dönemine aittir.
KUSMA ÖNEMLİ BİR SORUN MUDUR?
Kusma daima önemli bir sağlık sorunu olmuştur. Çünkü fazla "su kaybına" neden olur.
ÇOCUĞUMUZ KUSUYORSA BİZ NE YAPABİLİRİZ?
1. Çocuğunuzu yatırın, içerisine kolayca kusabileceği bir kabı yakınına yerleştirin.
2. Kendisine, sık sık ve azar azar (her 10-15 dakikada bir) sıvı verin. Bu, içerisine bir tutam tuz ve bir çay kaşığı dolusu şeker ilave edilmiş soğuk su (tercihen kaynatılıp soğutulmuş) olabilir.
3. Ateşi olup olmadığına bakınız.
4. Yüzünü serin, nemli bir bezle sık sık silerek onu rahatlatmaya çalışınız.
5. Ağzındaki kötü tadı almak üzere dişlerini fırçalamasını sağlayınız.
KUSAN ÇOCUĞU DOKTORA GÖTÜRMEK GEREKLİ MİDİR?
* Çocuğunuz 6 saatlik süre içinde sürekli kusuyorsa, buna ishal ve 39°C ateş eşlik ediyorsa; kusmayla birlikte, kulak ağrısı gibi başka bir ek sorun varsa hemen bir doktora başvurunuz.
DOKTOR KUSAN ÇOCUĞUNUZA NE YAPACAKTIR?
* Kusma nedenini bulacak, buna göre bir tedavi uygulayacaktır. Ayrıca da, su kaybı tehlikesine karşı gerekli önlemleri alacaktır.
* "Su kaybı" tehlikesi varsa, çocuğunuzun hastanede yatırılarak gözlem altında tutulması ve tedavi edilmesini isteyebilir. Hastanede yatarken damardan sıvı verilebilir.
KUSAN ÇOCUĞUNUZA NASIL YARDIMCI OLABİLİRSİNİZ?
* Çocuğunuza hoşlandığı içecekleri verin ama bu sakın süt olmasın. Ayrıca, meyve sularını da seyrelterek (sulandırarak) verin.
* Bulantı, kusma geçtikten sonra çocuğunuza hafif besinler yedirin. Katı besinlere yavaş yavaş geçin.
KUSMA İÇİN BİTKİSEL TEDAVİ
Not: Nane tozu, limon şeker, su karışımı içilebilir.
Aramalar: Çocuğum kusuyor ne yapmam gerekir? bebeğim sürekli kusuyor nedeni ne olabilir? bebekler neden kusar? çocuğun kusmasının sebepleri nelerdir?
Çocuklarda İdrar Yolu Enfeksiyonları
ÇOCUKLARDA İDRAR YOLU ENFEKSİYONU
İdrar yollarını herhangi bir yerinde iltihaplanma ya da idrarda mikrop olmasıdır. Çocukluk yaş gurubunda kızlarda daha sık görülür ve sıklıkla tekrarlama eğilimi gösterir. Doğuştan ya da sonradan olma idrar yollarının yapısal bozuklukları ve böbrek taşları idrar yolu iltihabına eğili arttırır.
İDRAR YOLU ENFEKSİYONUNUN BELİRTİLERİ
İdrar yolu enfeksiyonu olan küçük çocuklarda genellikle belirti görülmez. Bir kısım çocuklarda ise belirtileri iştahsızlık, kusma, huzursuzluk, karın ağrısı ve gelişme geriliği gibi idrar yolu iltihabı şüphesini akla getirmeyecek belirtiler görülür.
Büyük çocuklarda idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma, kötü kokulu idrar, gece işemeleri ve idrardan kan gelmesi gibi belirtiler görülebilir. Tedavi edilmezse bile bu şikayetler bir kaç hafta içerisinde geriler ama iltihap devam eder. Kesin tanı idrarın laboratuvarda incelenmesi ve idrar kültürü ile konur.
İDRAR YOLU ENFEKSİYONUNDAN KORUNMA
Tuvalet temizliğinin iyi yapılması öğretilmelidir. Özellikle perine temizliği yapılırken arkadan öne değil önden arkaya yapılmalıdır. Kız çocuklarında idrar yolu daha kısa olduğu için iç kısımlara mikrop bulaşma ihtimali erkek çocuklara oranla daha fazladır. Kız çocuklarında makat temizlenirken vajinaya doğru temizlenmemelidir.
İDRAR YOLU ENFEKSİYONU TEDAVİSİ VE ÖNERİLER
- İdrar yolu enfeksiyonu doktor tedavisi gerektiren bir hastalıktır. Doktorun verdiği ilaçlar belirtilen miktarda ve belirtilen süre kullanılmalıdır. Belirtiler geçti diye tedavi yarıda bırakılmamalıdır. Yetersiz tedaviler hastalığın yinelemesine neden olabilir.
- İdrar yolu iltihabı geçiren çocukların idrarları 3 ayda bir, 2 yıl süre ile kontrol edilmelidir.
- Tam tedaviye rağmen çok sık tekrar ediyorsa idrar yollarında yapısal bir bozukluk olup olmadığı doktor kontrolünde araştırılmalıdır.
İdrar yollarını herhangi bir yerinde iltihaplanma ya da idrarda mikrop olmasıdır. Çocukluk yaş gurubunda kızlarda daha sık görülür ve sıklıkla tekrarlama eğilimi gösterir. Doğuştan ya da sonradan olma idrar yollarının yapısal bozuklukları ve böbrek taşları idrar yolu iltihabına eğili arttırır.
İDRAR YOLU ENFEKSİYONUNUN BELİRTİLERİ
İdrar yolu enfeksiyonu olan küçük çocuklarda genellikle belirti görülmez. Bir kısım çocuklarda ise belirtileri iştahsızlık, kusma, huzursuzluk, karın ağrısı ve gelişme geriliği gibi idrar yolu iltihabı şüphesini akla getirmeyecek belirtiler görülür.
Büyük çocuklarda idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma, kötü kokulu idrar, gece işemeleri ve idrardan kan gelmesi gibi belirtiler görülebilir. Tedavi edilmezse bile bu şikayetler bir kaç hafta içerisinde geriler ama iltihap devam eder. Kesin tanı idrarın laboratuvarda incelenmesi ve idrar kültürü ile konur.
İDRAR YOLU ENFEKSİYONUNDAN KORUNMA
Tuvalet temizliğinin iyi yapılması öğretilmelidir. Özellikle perine temizliği yapılırken arkadan öne değil önden arkaya yapılmalıdır. Kız çocuklarında idrar yolu daha kısa olduğu için iç kısımlara mikrop bulaşma ihtimali erkek çocuklara oranla daha fazladır. Kız çocuklarında makat temizlenirken vajinaya doğru temizlenmemelidir.
İDRAR YOLU ENFEKSİYONU TEDAVİSİ VE ÖNERİLER
- İdrar yolu enfeksiyonu doktor tedavisi gerektiren bir hastalıktır. Doktorun verdiği ilaçlar belirtilen miktarda ve belirtilen süre kullanılmalıdır. Belirtiler geçti diye tedavi yarıda bırakılmamalıdır. Yetersiz tedaviler hastalığın yinelemesine neden olabilir.
- İdrar yolu iltihabı geçiren çocukların idrarları 3 ayda bir, 2 yıl süre ile kontrol edilmelidir.
- Tam tedaviye rağmen çok sık tekrar ediyorsa idrar yollarında yapısal bir bozukluk olup olmadığı doktor kontrolünde araştırılmalıdır.
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)