Yenidoğan Bebeğin Baş Gelişimi

Yenidoğan Bebekte Baş Gelişimi

Doğum öncesi dönemde ve doğumdan sonraki ilk aylarda vücudun en hızlı büyüyen bölümü baştır. Doğumda baş vücudun 1/4 ü oranındadır. Vücudun büyümeye başlaması ile bu oran değişir ve yetişkinlikte başın vücuda oranı 1/8 olur. Başın büyüklüğü beynin ve kafatası kemiklerinin büyümelerine bağlıdır. Yeni doğanda baş çevresi 35 cm' dir. Baş çevresi doğumdan sonraki ilk altı ayda her ay 1 cm büyür daha sonra büyüme hızı düşer. Çocuğun doğum öncesi ve doğumdan sonraki yetersiz ve dengesiz beslenmesi, gelişim bozuklukları, bazı metabolik hastalıklar ve kemik hastalıkarı başın gelişimini olumsuz etkiler. Baş çevresi normalden (25 mm) küçük olanlarda mikrosefali (küçük kafa), normalden (25mm) büyük olanlarda da hidrosefali (büyük kafa,su kafa) düşünülmelidir. Her ikisinde de beynin gelişimi olumsuz etkilenmiştir.

Kafatası yedi kemiğin biraraya gelmesi ile oluşur ve beyni hem muhafaza eder hemde dış darbelerden korur. Doğumda kafa kemiklerinin birleşme yerlerinde boşluklar vardır ve yeni doğanda elle dokunulduğunda yumuşak olarak hissedilir. Fontanel ya da bıngıldak adı verilen bu boşlukların büyüklükleri ve kapanma süreleri değişiktir. Yanda ve arkadaki bıngıldaklar doğumdan kısa bir süre sonra kapanır. Ancak tepedeki büyük bıngıldak genellikle 12-15. aylarda kapanır. 18 aylık çocukta bütün bıngıldakların kapanmış olması gerekir. Bıngıldakların içeri çökük ya da şişkin olup olmadıkları dikkatle gözlenmeli ve anormal bir durum görüldüğünde muhakkak doktora götürülmelidir. Bıngıldaklar, bebeğin kafatasının doğum sırasında esnemesini sağlayarak hem doğumu kolaylaştırmakta hem de kafatası ve beynin büyümesine imkan sağlamaktadır.

Yeni doğan muayenelerinde göğüs ve kafa çevresi muhakkak ölçülmeli ve bıngıldakların durumu kontrol edilmelidir.

Hidrosefali Nedir?

HİDROSEFALİ

Beyinin içerisinde birçok işlevi yerine getiren bir sıvı bulunur. Buna beyin-omurilik sıvısı ya da kısaca BOS denir. Tıpkı bebekleri anne karnında darbelerden çarpmalardan koruyan gebelik suyu (amnios sıvısı) gibi en önemli görevi beyini çarpmalara, darbelere karşı korumaktır. İşte bu beyin-omurilik sıvısı tümör, tıkanıklık ve emilim azlığı gibi bazı sebeplerle aşırı birikerek kafatasının şeklini gözle görünür bir biçimde bozabilir. Ortaya çıkan bu tabloya hidrosefali diyoruz. Doğuştan ya da doğumdan sonra görülebilir. En belirgin özelliği az önce de dediğimiz gibi sıvının kafatası içinde birikmesi ile oluşan kafanın şeklinde ki aşikar bozukluktur. Bundan dolayı kafa şeklinde herhangi bir anormallik görüldüğünde mutlaka doktora gitmek gerekir. Bu hastalık tedavi edilmezse sonunda zeka geriliği ortaya çıkacaktır.